Jeannette Doornenbal: ‘Leraren zijn dom en ouders zijn betweterig’

Over en weer buitelen de oordelen over elkaar in de leraarkamer, op het schoolplein, in de huiskamer. Ouders zijn vooral met zichzelf bezig, geven hun kinderen vet en verkeerd eten, zijn te toegeeflijk, prestatiegericht, gedragen zich als expert, willen pronken met hun kind, zijn bemoeials. Leraren zijn slecht opgeleid, konden zeker niets beters, hebben geen algemene kennis, kunnen niet eens spellen, zijn betweterig, horen zichzelf graag praten, draaien hun lesjes af en gaan vroeg naar huis, zijn uitgeblust en cynisch.

Eigen houtje

Deze oordelen werken onverbiddelijk door in de dagelijkse interacties tussen ouders en leraren. Kinderen zijn hier de dupe van. Het is niet goed voor kinderen als leraren en ouders slecht over elkaar denken en praten. Kinderen zijn gebaat bij hechte sociale netwerken die hen steunen en corrigeren. Bij ouders en leraren die hen uitdagen deel te nemen aan de wereld. En die hen de ruimte geven de wereld op eigen houtje te ontdekken. Veilig en geborgen. Die hen de kans geven opnieuw te beginnen als iets is mislukt. Bij ouders die thuis vragen naar school en bij leraren die vragen naar thuis, zonder te oordelen laat staan te veroordelen.

Het juiste doen

Natuurlijk, leraren en ouders hebben verschillende verantwoordelijkheden, maar beide partijen willen dat kinderen hun plaats in de wereld vinden, maar weten niet met zekerheid of ze het juiste doen. Opvoeden en onderwijzen zijn onzekere opgaven, waarvan de uitkomst ongewis is. Kinderlijke ontwikkeling is een ingewikkeld, raadselachtig proces. Vanuit dat gedeelde belang en die gedeelde onzekerheid zouden leraren en ouders de samenwerking moeten zoeken en het sociaal pedagogisch weefsel in de wijk kunnen versterken. Dat vergroot de ontwikkelingskansen van kinderen.

Brede school

Vanuit de gedachte dat ouders en leraren, gezin en school, elkaar nodig hebben bij het opvoeden en onderwijzen van de toekomstige generatie is in de jaren negentig van de vorige eeuw met de ‘brede school’ gestart. Met de opkomst en bloei van brede scholen zijn er nieuwe kansen om het contact in de eigen buurten en de samenwerking met ouders te versterken. Dat vraagt zeker om aandacht voor de fysieke inrichting van de binnen- en buitenruimten, de zichtbare openheid van de brede school in de wijk.

Minder zichtbare dingen

Maar ook en misschien wel in de eerste plaats, vraagt dit om aandacht voor minder zichtbare dingen; het beoordelen en veroordelen van elkaar. Het versterkt negatieve gedachten alleen maar. Zonder oordelen luisteren en kijken naar wat kinderen en ouders nodig hebben. Dat zijn wat mij betreft vitale ingrediënten voor de nieuwe professional in de brede school.